بیان نتیجه با sodass، so … dass و deshalb

جمله‌های نتیجه‌ای نشان می‌دهند یک اتفاق چه پیامدی دارد. با sodass و so … dass نتیجه را در Nebensatz (جمله‌ی وابسته) می‌آوریم؛ با deshalb آن را در Hauptsatz (جمله‌ی اصلی) بیان می‌کنیم.

جمله‌ی نتیجه‌ای چه چیزی را بیان می‌کند؟

Konsekutivsatz یعنی «جمله‌ی نتیجه‌ای»: جمله‌ای که پیامد یک وضعیت یا اتفاق را بیان می‌کند. ابتدا می‌گوییم چه اتفاقی افتاده است و سپس نتیجه‌ی آن را اضافه می‌کنیم. برای تشخیص این رابطه، از خود بپرسید: «در نتیجه چه شد؟»

Der Bus fällt aus, sodass ich zu spät komme.

«اتوبوس لغو شده است، در نتیجه دیر می‌رسم.»

در این مثال، لغو اتوبوس علت و دیر رسیدن پیامد آن است. برخلاف جمله‌های دارای weil به معنی «چون»، در بخش نتیجه‌ای دلیل اتفاق را توضیح نمی‌دهیم، بلکه اثر آن را بیان می‌کنیم.

ساخت جمله با sodass

sodass یعنی «در نتیجه» یا «به‌طوری‌که» و یک Nebensatz می‌سازد. بخش نتیجه‌ای بعد از جمله‌ای می‌آید که وضعیت اولیه را توضیح می‌دهد. پیش از sodass ویرگول می‌گذاریم و فعل صرف‌شده را به پایان Nebensatz می‌بریم.

الگوی پایه: Hauptsatz + ویرگول + sodass + فاعل و بقیه‌ی اجزا + فعل صرف‌شده.
با Hilfsverb (فعل کمکی)، مانند ساخت گذشته، Hilfsverb در پایان می‌آید: sodass ich den Termin verpasst habe یعنی «در نتیجه وقت ملاقات را از دست دادم».
با Modalverb (فعل وجهی) Infinitiv (مصدر) قبل از Modalverb قرار می‌گیرد: sodass ich zu Hause bleiben muss یعنی «در نتیجه باید در خانه بمانم».

فاعل دو بخش لازم نیست یکسان باشد. همچنین sodass زمان خاصی تحمیل نمی‌کند؛ زمان فعل را بر اساس زمان واقعی اتفاق انتخاب می‌کنیم.

املای sodass و so dass

برای این Konjunktion (حرف ربط)، هر دو املای sodass و so dass درست‌اند. در هر دو حالت، معنی و جای فعل یکسان است. اگر املای دوجزئی را انتخاب کنید، ویرگول پیش از کل عبارت می‌آید، نه بین دو جزء آن.

Die Praxis ist geschlossen, so dass ich morgen wiederkommen muss.

«مطب بسته است، در نتیجه باید فردا دوباره بیایم.»

برای شروع، استفاده‌ی ثابت از املای یک‌کلمه‌ای sodass می‌تواند تشخیص ساختار را آسان‌تر کند. بااین‌حال، املای دوجزئی را نباید اشتباه دانست. نکته‌ی مهم این است که این املای دوجزئی را با ساخت درجه و نتیجه در بخش بعد اشتباه نگیرید.

ساخت so … dass: آن‌قدر … که

وقتی می‌خواهیم بر شدت یا مقدار تأکید کنیم، so را در Hauptsatz و پیش از صفت یا قید می‌آوریم. سپس نتیجه با dass شروع می‌شود. در اینجا so به معنی «آن‌قدر» است و بخشی از Hauptsatz محسوب می‌شود.

Die Musik ist so laut, dass ich nicht einschlafen kann.

«صدای موسیقی آن‌قدر بلند است که نمی‌توانم به خواب بروم.»

با اسم نیز می‌توان مقدار را برجسته کرد: so viel Arbeit یعنی «این‌همه کار»، so viele Termine یعنی «این‌همه قرار» و so wenig Zeit یعنی «این‌قدر وقت کم». برای اسم جمع قابل‌شمارش معمولاً viele و برای اسم غیرقابل‌شمارش viel می‌آید.

تفاوت اصلی این است: sodass نتیجه‌ی یک وضعیت را اضافه می‌کند؛ so … dass مشخصاً شدت یا مقداری را نشان می‌دهد که به آن نتیجه منجر شده است. در ساخت دوم، ویرگول درست پیش از dass قرار می‌گیرد.

بیان همان رابطه با deshalb

deshalb یعنی «به همین دلیل» و یک قید پیونددهنده است، نه Konjunktion وابسته‌ساز. بنابراین جمله‌ی بعد از آن یک Hauptsatz است و فعل صرف‌شده جایگاه دوم را دارد.

Der Aufzug ist kaputt. Deshalb nehme ich die Treppe.

«آسانسور خراب است. به همین دلیل از پله‌ها می‌روم.»

اگر deshalb در ابتدای جمله باشد، بلافاصله پس از آن فعل می‌آید و سپس فاعل قرار می‌گیرد. این واژه می‌تواند داخل جمله هم بیاید: Ich nehme deshalb die Treppe. یعنی «به همین دلیل از پله‌ها می‌روم.» برای نوشتن روشن، می‌توانید دو جمله را با نقطه جدا کنید؛ اتصال با ویرگول نیز در آلمانی درست است.

انتخاب ساخت مناسب و مقایسه با دلیل

برای انتخاب، ابتدا مشخص کنید کدام بخش علت و کدام بخش نتیجه است. weil دلیل را معرفی می‌کند، اما sodass و deshalb نتیجه را نشان می‌دهند. پس هنگام بازنویسی، فقط واژه‌ی پیونددهنده را عوض نکنید؛ رابطه‌ی معنایی دو بخش را هم بررسی کنید.

برای افزودن پیامد بدون تأکید ویژه بر شدت، از sodass استفاده کنید.
برای معنی «آن‌قدر … که»، ساخت so … dass مناسب است.
برای بیان نتیجه در یک Hauptsatz، deshalb را انتخاب کنید.

این ساخت‌ها را با damit به معنی «تا» اشتباه نگیرید: هدف، چیزی است که می‌خواهیم اتفاق بیفتد؛ نتیجه، پیامدی است که از وضعیت به وجود می‌آید.

جدول

ساخت یا نکته	الگو یا نمونه‌ی آلمانی	کاربرد و جای فعل
نتیجه با Konjunktion یک‌کلمه‌ای	Es ist spät, sodass wir gehen müssen.	نتیجه در Nebensatz؛ فعل صرف‌شده در پایان
املای دوجزئی همان Konjunktion	Es ist spät, so dass wir gehen müssen.	همان معنی و ساخت؛ ویرگول پیش از کل Konjunktion
شدت صفت	Es ist so kalt, dass der See zufriert.	«آن‌قدر سرد است که دریاچه یخ می‌زند»؛ ویرگول پیش از بخش نتیجه
شدت قید	Er spricht so leise, dass ich nichts verstehe.	«آن‌قدر آهسته صحبت می‌کند که چیزی نمی‌فهمم»؛ فعل نتیجه در پایان
مقدار با اسم غیرقابل‌شمارش	so viel Arbeit / so wenig Zeit, dass …	مقدار زیاد یا کم همراه با پیامد
تعداد با اسم جمع قابل‌شمارش	so viele Termine / so wenige Plätze, dass …	تعداد زیاد یا کم همراه با پیامد
نتیجه با Modalverb	sodass ich länger arbeiten muss	Infinitiv پیش از Modalverb صرف‌شده
نتیجه در Perfekt (گذشته‌ی نقلی)	sodass ich den Bus verpasst habe	Partizip II (شکل سوم فعل) پیش از Hilfsverb صرف‌شده
قید نتیجه در ابتدای Hauptsatz	Es regnet. Deshalb bleiben wir hier.	قید نتیجه + فعل صرف‌شده + فاعل
قید نتیجه داخل Hauptsatz	Wir bleiben deshalb hier.	فعل صرف‌شده همچنان در جایگاه دوم
اتصال دو Hauptsatz با ویرگول	Es regnet, deshalb bleiben wir hier.	اتصال با ویرگول نیز درست است؛ فعل جمله‌ی دوم در جایگاه دوم
مقایسه با بیان دلیل	Wir bleiben hier, weil es regnet.	بخش وابسته دلیل ماندن را می‌گوید، نه نتیجه را

مثال‌ها

Es regnet stark. Deshalb bleiben wir heute zu Hause.

باران شدیدی می‌بارد. به همین دلیل امروز در خانه می‌مانیم.

پس از deshalb در ابتدای جمله، فعل صرف‌شده می‌آید.

Der Laden ist geschlossen, sodass wir morgen wiederkommen müssen.

فروشگاه بسته است، در نتیجه باید فردا دوباره بیاییم.

در Nebensatz، Infinitiv wiederkommen پیش از Modalverb müssen قرار گرفته است.

Der Tee ist so heiß, dass ich ihn noch nicht trinken kann.

چای آن‌قدر داغ است که هنوز نمی‌توانم آن را بنوشم.

so heiß شدت گرما را بیان می‌کند و dass نتیجه را معرفی می‌کند.

Die Nachbarn sprechen so leise, dass ich nichts verstehe.

همسایه‌ها آن‌قدر آهسته صحبت می‌کنند که چیزی نمی‌فهمم.

so می‌تواند پیش از قیدی مانند leise نیز بیاید.

Ich habe so viele Termine, dass ich einen Kalender brauche.

آن‌قدر قرار دارم که به یک تقویم نیاز دارم.

پیش از اسم جمع قابل‌شمارش، ساخت so viele به کار رفته است.

Die Heizung war kaputt, so dass wir im Wohnzimmer geschlafen haben.

سیستم گرمایش خراب بود، در نتیجه در اتاق نشیمن خوابیدیم.

املای so dass درست است؛ Hilfsverb haben در پایان Nebensatz می‌آید.

Ich habe meinen Ausweis vergessen und kann deshalb das Paket nicht abholen.

کارت شناسایی‌ام را فراموش کرده‌ام و به همین دلیل نمی‌توانم بسته را تحویل بگیرم.

deshalb الزاماً در ابتدای جمله نیست و می‌تواند داخل آن قرار بگیرد.

Der Zug hatte Verspätung, sodass wir den letzten Bus nicht mehr erreichen konnten.

قطار تأخیر داشت، در نتیجه دیگر نتوانستیم به آخرین اتوبوس برسیم.

در جمله‌ی نتیجه‌ایِ گذشته، Infinitiv erreichen پیش از Modalverb konnten آمده است.

اشتباه‌های رایج

اشتباه: Der Bus fällt aus, sodass ich komme zu spät. — درست: Der Bus fällt aus, sodass ich zu spät komme. — پس از Konjunktion نتیجه، فعل صرف‌شده به پایان Nebensatz می‌رود.
اشتباه: Es regnet. Deshalb wir bleiben zu Hause. — درست: Es regnet. Deshalb bleiben wir zu Hause. — اگر قید نتیجه در ابتدای جمله باشد، فعل پیش از فاعل قرار می‌گیرد.
اشتباه: Die Wohnung ist so teuer dass ich sie nicht mieten kann. — درست: Die Wohnung ist so teuer, dass ich sie nicht mieten kann. — پیش از Nebensatz باید ویرگول گذاشت.
اشتباه: Ich habe so viel Termine, dass ich eine Pause brauche. — درست: Ich habe so viele Termine, dass ich eine Pause brauche. — برای اسم جمع قابل‌شمارش، شکل viele لازم است.
اشتباه: Die Straße ist gesperrt, sodass wir müssen einen Umweg machen. — درست: Die Straße ist gesperrt, sodass wir einen Umweg machen müssen. — در Nebensatz، Infinitiv پیش از Modalverb صرف‌شده می‌آید.