Nebensätze با weil و dass

با weil دلیل یک اتفاق را می‌گوییم و با dass محتوای یک فکر، خبر یا گفته را بیان می‌کنیم. در هر دو ساختار، فعل صرف‌شده به آخر Nebensatz (جمله‌ی وابسته) می‌رود.

Nebensatz چیست؟

Nebensatz: بخشی از جمله که برای کامل شدن پیام، به Hauptsatz (جمله‌ی اصلی) تکیه می‌کند. در Hauptsatz خبری، فعل صرف‌شده در جایگاه دوم قرار می‌گیرد؛ اما در Nebensatz با weil یا dass، این فعل در پایان می‌آید.

فعل صرف‌شده همان فعلی است که شکل آن با فاعل و زمان تغییر می‌کند؛ مثلاً bin، ist یا kommt. برای ساختن Nebensatz، ابتدا فاعل و فعل را پیدا کنید و سپس فعل را به آخر آن بخش ببرید.

بیان دلیل با weil

weil یعنی «چون» و دلیل بخش دیگر جمله را توضیح می‌دهد. این بخش معمولاً پاسخ پرسش Warum? به معنی «چرا؟» است.

Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin. یعنی «در خانه می‌مانم، چون بیمارم.»

ترتیب معمول چنین است: weil، فاعل، بقیه‌ی اطلاعات و در آخر فعل صرف‌شده. فاعل دو بخش می‌تواند یکسان یا متفاوت باشد؛ بنابراین فاعل Nebensatz را فقط به دلیل تکراری بودن حذف نکنید.

گاهی در گفتار روزمره بعد از weil ترتیب Hauptsatz شنیده می‌شود. برای نوشتار معیار و پاسخ‌های آزمون، فعل را در پایان Nebensatz بگذارید.

بیان محتوا با dass

dass در این کاربرد یعنی «که». با آن می‌گوییم چه چیزی را می‌دانیم، فکر می‌کنیم، امیدواریم یا بیان می‌کنیم. برخلاف weil، این واژه به‌خودی‌خود دلیل نمی‌دهد.

Ich weiß, dass der Laden heute geschlossen ist. یعنی «می‌دانم که فروشگاه امروز بسته است.»

این ساختار بعد از فعل‌هایی مانند wissen به معنی «دانستن»، denken به معنی «فکر کردن»، hoffen به معنی «امیدوار بودن» و sagen به معنی «گفتن» رایج است. بعد از عبارت‌هایی مانند Es ist wichtig به معنی «مهم است» هم به کار می‌رود. در این ساختار، dass را با دو حرف s می‌نویسیم؛ das کاربرد دیگری دارد.

ویرگول و شروع جمله

بین Hauptsatz و Nebensatz ویرگول لازم است. اگر Nebensatz بعد از Hauptsatz بیاید، ویرگول درست پیش از weil یا dass قرار می‌گیرد.

Nebensatz می‌تواند اول هم بیاید. در این حالت، پس از پایان آن ویرگول می‌گذاریم و بلافاصله فعل Hauptsatz را می‌آوریم؛ سپس فاعل می‌آید.

Weil ich krank bin, bleibe ich zu Hause. یعنی «چون بیمارم، در خانه می‌مانم.»

کل Nebensatz جایگاه اول جمله‌ی بزرگ‌تر را می‌گیرد. بنابراین بعد از ویرگول، فاعل را پیش از فعل Hauptsatz نگذارید. همین الگو برای جمله‌ای که با dass شروع شود نیز برقرار است.

وقتی فعل چند بخش دارد

اگر فعل جداشدنی باشد، در Nebensatz پیشوند و فعل دوباره به هم می‌چسبند؛ مثلاً anrufen به معنی «تلفن کردن» به شکل anruft در پایان می‌آید.

در زمان Perfekt (گذشته‌ی نقلی) Partizip II (شکل سوم فعل) پیش از Hilfsverb (فعل کمکی) قرار می‌گیرد: gearbeitet habe. با Modalverb (فعل وجهی)، یعنی فعلی مانند «توانستن» یا «مجبور بودن»، Infinitiv (مصدر) پیش از Modalverb صرف‌شده می‌آید: arbeiten muss. پس در این ساختارهای معمول، آخرین بخش همان فعل صرف‌شده است.

جدول

کاربرد یا ساختار	الگو	نکته‌ی کلیدی
بیان دلیل	weil + فاعل + بقیه‌ی جمله + فعل صرف‌شده	پاسخ به «چرا؟»
بیان محتوای فکر یا گفته	dass + فاعل + بقیه‌ی جمله + فعل صرف‌شده	بیان اینکه چه چیزی را می‌دانیم، فکر می‌کنیم یا می‌گوییم
Hauptsatz در ابتدا	Hauptsatz + ویرگول + Nebensatz	پیش از واژه‌ی ربط ویرگول می‌آید
Nebensatz در ابتدا	Nebensatz + ویرگول + فعل صرف‌شده‌ی Hauptsatz + فاعل + بقیه‌ی جمله	پس از ویرگول، فعل Hauptsatz می‌آید
فعل ساده	weil ich heute arbeite	فعل صرف‌شده در پایان است
فعل ربطی	dass die Wohnung klein ist	صفت پیش از فعل می‌آید
فعل جداشدنی	dass sie morgen anruft	پیشوند و فعل به هم می‌چسبند
Perfekt با Hilfsverb داشتن	weil ich viel gearbeitet habe	Partizip II + Hilfsverb صرف‌شده
Perfekt با Hilfsverb بودن	dass er schon angekommen ist	Partizip II + Hilfsverb صرف‌شده
Modalverb	weil ich heute arbeiten muss	Infinitiv + Modalverb صرف‌شده
شروع با بیان دلیل	Weil es regnet, bleiben wir zu Hause.	«چون باران می‌بارد، در خانه می‌مانیم.»
شروع با بیان محتوا	Dass du kommst, freut mich.	«اینکه می‌آیی، خوشحالم می‌کند.»

مثال‌ها

Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.

در خانه می‌مانم، چون بیمارم.

فعل bin در پایان بخش دلیل آمده است.

Ich hoffe, dass der Bus bald kommt.

امیدوارم اتوبوس به‌زودی برسد.

dass محتوای امید را معرفی می‌کند.

Wir warten, weil unsere Kollegin noch fehlt.

منتظر می‌مانیم، چون همکارمان هنوز نیامده است.

فاعل Hauptsatz و Nebensatz متفاوت است.

Weil es regnet, nehme ich den Bus.

چون باران می‌بارد، با اتوبوس می‌روم.

بعد از ویرگول، ابتدا nehme و سپس ich آمده است.

Sie sagt, dass der Kurs morgen anfängt.

او می‌گوید که دوره فردا شروع می‌شود.

فعل جداشدنی anfangen اینجا به شکل یکپارچه‌ی anfängt آمده است.

Dass du heute kommst, freut mich sehr.

اینکه امروز می‌آیی، خیلی خوشحالم می‌کند.

Nebensatz با dass هم می‌تواند در ابتدای جمله قرار بگیرد.

Ich bin müde, weil ich viel gearbeitet habe.

خسته‌ام، چون زیاد کار کرده‌ام.

در Perfekt، habe پس از gearbeitet قرار می‌گیرد.

Ich weiß, dass ich morgen früh aufstehen muss.

می‌دانم که فردا باید زود از خواب بیدار شوم.

Infinitiv aufstehen پیش از Modalverb صرف‌شده‌ی muss می‌آید.

اشتباه‌های رایج

اشتباه: Ich bleibe zu Hause, weil ich bin krank. — درست: Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin. — در Nebensatz، فعل صرف‌شده باید در پایان باشد.
اشتباه: Weil ich krank bin, ich bleibe zu Hause. — درست: Weil ich krank bin, bleibe ich zu Hause. — وقتی Nebensatz اول است، پس از ویرگول فعل Hauptsatz می‌آید.
اشتباه: Ich hoffe, das du morgen kommst. — درست: Ich hoffe, dass du morgen kommst. — واژه‌ی ربط «که» در این ساختار dass است.
اشتباه: Ich weiß, dass sie morgen ruft an. — درست: Ich weiß, dass sie morgen anruft. — فعل جداشدنی در Nebensatz به هم می‌چسبد.
اشتباه: Ich weiß, dass ich muss heute arbeiten. — درست: Ich weiß, dass ich heute arbeiten muss. — Infinitiv پیش از Modalverb صرف‌شده قرار می‌گیرد.