وصل‌کردن جمله‌ها: دلیل، نتیجه و اصلاح

با deshalb، darum و also نتیجه‌ی یک وضعیت را بیان می‌کنیم. با sondern یک گفته‌ی منفی را اصلاح می‌کنیم؛ نکته‌ی اصلی این است که جای فعل در این دو گروه یکسان نیست.

دو شیوه‌ی متفاوت برای وصل‌کردن

Hauptsatz (جمله‌ی اصلی)؛ جمله‌ای که می‌تواند مستقل باشد. در Hauptsatz خبری، فعل صرف‌شده در جایگاه دوم قرار می‌گیرد. منظور از جایگاه، بخش جمله است، نه تعداد کلمه‌ها؛ مثلاً یک عبارت زمانی چندکلمه‌ای هم می‌تواند فقط یک جایگاه را بگیرد.

واژه‌های این درس دو گروه‌اند:

deshalb، darum و also خودشان یک جایگاه در جمله می‌گیرند.
sondern بیرون از شمارش جایگاه‌های جمله‌ی بعدی قرار می‌گیرد و چیزی را اصلاح می‌کند.

پس نباید بعد از همه‌ی این واژه‌ها یک ترتیب ثابت به کار برد.

بیان نتیجه با دو واژه‌ی هم‌معنی

deshalb و darum در کاربرد این درس تقریباً هم‌معنی‌اند: «به همین دلیل». ابتدا دلیل یا وضعیت را می‌گوییم و سپس نتیجه را می‌آوریم.

Ich bin krank. Deshalb bleibe ich zu Hause. «من بیمارم. به همین دلیل در خانه می‌مانم.»

در جمله‌ی دوم، deshalb جایگاه اول را گرفته، bleibe فعل صرف‌شده در جایگاه دوم است و ich بعد از فعل می‌آید. با darum نیز همین الگو را داریم.

این واژه‌ها همیشه اول جمله نیستند. اگر فاعل اول باشد، می‌توانند بعد از فعل بیایند:

Ich bleibe deshalb zu Hause. «من به همین دلیل در خانه می‌مانم.»

نتیجه‌گیری با واژه‌ی سوم

also در این درس یعنی «پس» یا «بنابراین». گوینده از اطلاعات قبلی نتیجه می‌گیرد یا تصمیمی را بیان می‌کند. این واژه در آلمانی به معنی «همچنین» نیست؛ برای آن معنا معمولاً auch به کار می‌رود.

Der Bus kommt nicht. Also nehmen wir ein Taxi. «اتوبوس نمی‌آید. پس تاکسی می‌گیریم.»

ترتیب جمله همان الگوی قبلی است: also، سپس فعل صرف‌شده و بعد فاعل. این واژه نیز می‌تواند داخل جمله بیاید:

Wir nehmen also ein Taxi. «پس تاکسی می‌گیریم.»

اگر Hilfsverb (فعل کمکی) یا Modalverb (فعل وجهی) داشته باشیم، همان فعل صرف‌شده در جایگاه دوم می‌آید و بخش دیگر فعل در پایان می‌ماند.

اصلاح گفته‌ی منفی

sondern یعنی «بلکه». ابتدا چیزی را با nicht یا kein رد می‌کنیم و بعد گزینه‌ی درست را می‌گوییم. این واژه برای هر نوع تضاد مناسب نیست؛ باید بخش دوم جایگزین بخش ردشده باشد. برای تضاد معمولی از aber استفاده کنید: Ich habe kein Auto, aber ich fahre gern Fahrrad. یعنی «ماشین ندارم، اما دوچرخه‌سواری را دوست دارم.»

Ich komme nicht heute, sondern morgen. «من امروز نمی‌آیم، بلکه فردا می‌آیم.»

دو بخش بهتر است هم‌نوع باشند: زمان با زمان، مکان با مکان یا اسم با اسم. اگر فاعل و فعل مشترک باشند، لازم نیست آن‌ها را تکرار کنیم.

اگر بعد از sondern جمله‌ی کامل بیاید، ترتیب معمول جمله حفظ می‌شود:

Ich fahre nicht mit dem Bus, sondern ich gehe zu Fuß. «من با اتوبوس نمی‌روم، بلکه پیاده می‌روم.»

نشانه‌گذاری و کنترل نهایی

قبل از sondern ویرگول می‌گذاریم. با سه واژه‌ی نتیجه‌ساز می‌توان دو Hauptsatz را با نقطه، نقطه‌ویرگول یا ویرگول جدا کرد. برای شروع، استفاده از دو جمله‌ی کوتاه با نقطه روشن‌تر است.

بعد از deshalb، darum یا also در ابتدای جمله، ویرگول نگذارید؛ فعل مستقیم بعد از آن می‌آید. هنگام بازبینی، اول رابطه‌ی معنایی را مشخص کنید: «نتیجه» می‌خواهید یا «اصلاح»؟ سپس جای فعل را بررسی کنید.

جدول

واژه یا ساختار	معنی و کاربرد	ترتیب و نشانه‌گذاری	نمونه
deshalb	به همین دلیل؛ بیان نتیجه	در آغاز جمله: واژه‌ی نتیجه‌ساز + فعل صرف‌شده + فاعل	Deshalb bleibe ich zu Hause.
darum	به همین دلیل؛ در این کاربرد تقریباً هم‌معنی مورد قبل	در آغاز جمله: واژه‌ی نتیجه‌ساز + فعل صرف‌شده + فاعل	Darum nehme ich den Bus.
also	پس؛ نتیجه‌گیری یا تصمیم	در آغاز جمله: واژه‌ی نتیجه‌ساز + فعل صرف‌شده + فاعل	Also gehen wir nach Hause.
deshalb / darum / also در داخل جمله	رابطه‌ی نتیجه حفظ می‌شود	فاعل + فعل صرف‌شده + واژه‌ی نتیجه‌ساز + ادامه	Ich bleibe deshalb zu Hause.
نتیجه با Modalverb	فعل صرف‌شده دوم، Infinitiv (مصدر) در پایان	واژه‌ی نتیجه‌ساز + Modalverb + فاعل + ادامه + Infinitiv	Darum muss ich den Bus nehmen.
nicht …, sondern …	نه این، بلکه آن؛ اصلاح بخش منفی	ویرگول پیش از واژه‌ی ربط؛ بخش‌های مشترک قابل حذف‌اند	Ich komme nicht heute, sondern morgen.
kein …, sondern …	رد یک اسم و معرفی جایگزین	شکل واژه‌ی نفی و اسم با نقش دستوری هماهنگ می‌شود	Ich brauche keinen Stift, sondern einen Computer.
sondern با جمله‌ی کامل	اصلاح گفته‌ی قبلی با یک جمله	ویرگول + واژه‌ی ربط + فاعل + فعل صرف‌شده + ادامه	Ich fahre nicht, sondern ich gehe zu Fuß.
اتصال دو Hauptsatz با واژه‌ی نتیجه‌ساز	نقطه، نقطه‌ویرگول یا ویرگول ممکن است	پس از واژه‌ی نتیجه‌سازِ آغاز جمله ویرگول نمی‌آید	Es regnet. Deshalb bleiben wir hier.

مثال‌ها

Es regnet. Deshalb bleiben wir zu Hause.

باران می‌بارد. به همین دلیل در خانه می‌مانیم.

بعد از deshalb ابتدا فعل bleiben می‌آید.

Ich bin müde. Darum gehe ich ins Bett.

خسته‌ام. به همین دلیل به تختخواب می‌روم.

darum نتیجه‌ی خستگی را معرفی می‌کند.

Der Laden ist geschlossen. Also gehen wir nach Hause.

مغازه بسته است. پس به خانه می‌رویم.

also تصمیم حاصل از وضعیت قبلی را بیان می‌کند.

Ich trinke keinen Kaffee, sondern Tee.

من قهوه نمی‌نوشم، بلکه چای می‌نوشم.

دو اسم با sondern به هم وصل شده‌اند؛ فعل تکرار نمی‌شود.

Meine Tochter ist krank. Ich bleibe deshalb zu Hause.

دخترم بیمار است. به همین دلیل در خانه می‌مانم.

deshalb داخل جمله آمده و فعل همچنان جایگاه دوم است.

Ich habe kein Auto. Darum muss ich den Bus nehmen.

من ماشین ندارم. به همین دلیل باید سوار اتوبوس شوم.

فعل صرف‌شده‌ی muss دوم و Infinitiv nehmen در پایان است.

Wir haben morgen frei. Wir können also länger schlafen.

ما فردا تعطیل هستیم. پس می‌توانیم بیشتر بخوابیم.

also داخل جمله است؛ können در جایگاه دوم می‌ماند.

Ich kaufe kein Auto, sondern ich spare für eine Wohnung.

من ماشین نمی‌خرم، بلکه برای خرید یک آپارتمان پس‌انداز می‌کنم.

بعد از sondern جمله‌ی کامل با ترتیب فاعل و فعل آمده است.

اشتباه‌های رایج

اشتباه: Deshalb ich bleibe zu Hause. — درست: Deshalb bleibe ich zu Hause. — وقتی واژه‌ی نتیجه‌ساز اول جمله است، فعل پیش از فاعل می‌آید.
اشتباه: Also, nehmen wir ein Taxi. — درست: Also nehmen wir ein Taxi. — در این جمله‌ی نتیجه‌گیری، بعد از واژه‌ی آغازین ویرگول نمی‌گذاریم.
اشتباه: Ich kaufe kein Auto, sondern spare ich für eine Wohnung. — درست: Ich kaufe kein Auto, sondern ich spare für eine Wohnung. — این واژه‌ی ربط باعث جابه‌جایی فعل و فاعل نمی‌شود.
اشتباه: Ich trinke keinen Kaffee sondern Tee. — درست: Ich trinke keinen Kaffee, sondern Tee. — حتی هنگام وصل‌کردن دو اسم، قبل از این واژه‌ی ربط ویرگول لازم است.