جمله‌های زمانی با während، bevor و پیوندهای دیگر

با Temporalsätze یعنی «Nebensätze (جمله‌های وابسته) زمانی» مشخص می‌کنیم کاری چه زمانی، پیش از چه اتفاقی یا تا چه موقع انجام می‌شود. در این درس، کاربرد ۷ پیوند زمانی، ترتیب فعل‌ها و انتخاب زمان مناسب را یاد می‌گیرید.

ساختار مشترک جمله‌های زمانی

Nebensatz؛ جمله‌ای که در اینجا زمانِ اتفاق Hauptsatz (جمله‌ی اصلی) را مشخص می‌کند. پیوند زمانی ابتدای Nebensatz می‌آید و فعل صرف‌شده در پایان آن قرار می‌گیرد. بین Hauptsatz و وابسته همیشه ویرگول می‌گذاریم.

اگر Hauptsatz اول باشد، ترتیب معمول آن حفظ می‌شود.
اگر جمله‌ی زمانی اول بیاید، کل آن جایگاه اول را می‌گیرد؛ بنابراین بلافاصله پس از ویرگول، فعل صرف‌شده‌ی Hauptsatz می‌آید.
فاعل دو جمله می‌تواند یکسان یا متفاوت باشد؛ هر جمله معمولاً فاعل خودش را دارد.

در زمان‌های مرکب، Hilfsverb (فعل کمکی) در پایان Nebensatz می‌آید؛ مانند nachdem ich gegessen habe به معنی «بعد از اینکه غذا خوردم / بخورم». برای بیان آینده نیز اغلب Präsens (زمان حال) کافی است؛ لازم نیست هر دو جمله را با werden بسازیم.

هم‌زمانی و مدت: während و solange

während یعنی «درحالی‌که» و نشان می‌دهد دو کار از نظر زمانی با هم هم‌پوشانی دارند. لازم نیست شروع و پایان آن‌ها دقیقاً یکسان باشد. برای دو کار هم‌زمان در گذشته، معمولاً از زمان‌های یکسان یا متناسب با روایت استفاده می‌کنیم.

solange یعنی «تا وقتی که» و بر تمام مدتی تأکید دارد که یک وضعیت برقرار است. اگر می‌گوییم تا وقتی دارو مصرف می‌کنید رانندگی نکنید، محدودیت به کل آن دوره مربوط است، نه فقط لحظه‌ی پایان آن.

تفاوت مهم این است که während صرفاً هم‌زمانی را بیان می‌کند، اما solange مدت اعتبار یک کار یا وضعیت را به وضعیت دیگری وابسته می‌کند. während گاهی معنای تقابلیِ «درحالی‌که» هم دارد؛ در آن کاربرد، هم‌زمانی محور اصلی نیست.

ترتیب اتفاق‌ها: bevor و nachdem

bevor یعنی «قبل از اینکه». اتفاق Hauptsatz زودتر از اتفاق Nebensatz رخ می‌دهد. در جمله‌ای درباره‌ی تماس گرفتن پیش از رفتن به اداره، ابتدا تماس می‌گیریم و بعد می‌رویم. ترتیب نوشتن دو جمله، ترتیب واقعی اتفاق‌ها را عوض نمی‌کند.

با bevor می‌توان برای هر دو اتفاق از یک زمان دستوری استفاده کرد؛ مثلاً در روایت گذشته هر دو فعل در Präteritum (گذشته‌ی ساده) باشند. تفاوت زمانی از خود پیوند روشن می‌شود و گذشته‌ی دور اجباری نیست. همچنین معنای «قبل از اینکه» به‌خودی‌خود به nicht یعنی «نه» نیاز ندارد.

nachdem یعنی «بعد از اینکه». این بار اتفاق Nebensatz زودتر رخ می‌دهد. برای نشان دادن تقدم زمانی، دو الگوی مهم را یاد بگیرید:

اتفاق اصلی در گذشته: Nebensatz معمولاً با Plusquamperfekt (گذشته‌ی بعید) یعنی «گذشته‌ی دور» و Hauptsatz با Präteritum یا گذشته‌ی گفتاری ساخته می‌شود.
اتفاق اصلی در حال یا آینده: Nebensatz معمولاً با Perfekt (گذشته‌ی نقلی) یعنی «گذشته‌ی گفتاری» و Hauptsatz با Präsens می‌آید.

این الگوها راهنمای مطمئنی برای نوشتن هستند، هرچند در کاربرد واقعی همیشه تفاوت زمانی با دو زمان دستوری متفاوت نشان داده نمی‌شود.

نقطه‌ی شروع: seitdem

seitdem یعنی «از وقتی که». این پیوند نقطه‌ی شروع وضعیتی را مشخص می‌کند که تا زمان موردنظر ادامه دارد. اگر وضعیت هنوز برقرار باشد، Hauptsatz معمولاً در Präsens است؛ برخلاف فارسی، الزاماً به شکل گذشته نیاز ندارد.

زمان Nebensatz به معنا بستگی دارد: برای وضعیتی ادامه‌دار می‌توان Präsens آورد و برای اتفاقی تمام‌شده، مانند نقل‌مکان کردن، معمولاً گذشته‌ی گفتاری می‌آید. seit نیز می‌تواند در نقش پیوند همین معنا را داشته باشد.

seitdem گاهی قید مستقل است، نه پیوند. در Seitdem wohne ich allein. یعنی «از آن زمان تنها زندگی می‌کنم»، فعل در جایگاه دوم است و جمله‌ی وابسته‌ای نداریم.

شروع فوری یا نقطه‌ی پایان: sobald و bis

sobald یعنی «به‌محض اینکه». کار Hauptsatz با رخ دادن اتفاق دیگر یا بلافاصله پس از آن شروع می‌شود. برای آینده، Präsens رایج است. اگر کامل شدن کار اول مهم باشد، در Nebensatz از گذشته‌ی گفتاری استفاده می‌کنیم.

bis یعنی «تا اینکه» و نقطه‌ی پایان انتظار، کار یا وضعیت را نشان می‌دهد. در «منتظر می‌مانم تا اتوبوس برسد»، رسیدن اتوبوس پایان انتظار است.

تفاوت کلیدی: solange بر مدتِ برقرار بودن یک وضعیت تأکید دارد؛ bis بر مرزی که آن وضعیت را پایان می‌دهد. همچنین bis می‌تواند پیش از عبارت زمانی بیاید؛ bis morgen یعنی «تا فردا» و Nebensatz نیست.

روش انتخاب پیوند و زمان

ابتدا رابطه‌ی واقعی اتفاق‌ها را مشخص کنید: هم‌زمانی، قبل، بعد، آغاز یک دوره، شروع فوری، ادامه‌ی یک دوره یا پایان آن. سپس زمان فعل‌ها را انتخاب کنید. فقط دیدن یک پیوند به این معنا نیست که باید زمان خاصی به کار ببرید؛ مهم‌ترین الگوی تقدم زمانی در این درس مربوط به nachdem است.

در بازبینی، سه چیز را کنترل کنید: ویرگول، فعل پایان Nebensatz و جایگاه فعل Hauptsatz. اگر جمله‌ی زمانی را به ابتدای جمله منتقل می‌کنید، فقط جابه‌جایی دو بخش کافی نیست؛ ترتیب فعل و فاعلِ Hauptsatz را هم بررسی کنید.

جدول

پیوند یا ساختار	معنی و رابطه‌ی زمانی	راهنمای زمان و ترتیب فعل
während	درحالی‌که؛ هم‌پوشانی دو اتفاق	معمولاً زمان‌های یکسان یا متناسب؛ فعل صرف‌شده در پایان Nebensatz
bevor	قبل از اینکه؛ اتفاق اصلی زودتر است	زمان یکسان در دو جمله ممکن است؛ گذشته‌ی دور اجباری نیست؛ فعل وابسته در پایان
nachdem	بعد از اینکه؛ اتفاق وابسته زودتر است	در روایت گذشته معمولاً Plusquamperfekt → Präteritum / Perfekt؛ برای حال یا آینده معمولاً Perfekt → Präsens؛ فعل وابسته در پایان
seitdem / seit	از وقتی که؛ آغاز وضعیت ادامه‌دار	برای وضعیتِ هنوز برقرار، Hauptsatz معمولاً حال؛ زمان Nebensatz تابع معنا؛ فعل وابسته در پایان
sobald	به‌محض اینکه؛ شروع فوری	برای آینده معمولاً حال؛ برای تأکید بر تکمیل کار اول، گذشته‌ی گفتاری در Nebensatz؛ فعل وابسته در پایان
solange	تا وقتی که؛ تمام مدت برقرار بودن وضعیت	زمان‌ها متناسب با دوره‌ی موردنظر؛ فعل وابسته در پایان
bis	تا اینکه؛ نقطه‌ی پایان کار یا وضعیت	برای آینده معمولاً حال؛ فعل وابسته در پایان
جمله‌ی زمانی در آغاز	کل Nebensatz جایگاه اول را می‌گیرد	Während ich koche, deckst du den Tisch.
جمله‌ی زمانی در پایان	Hauptsatz ترتیب معمول خود را دارد	Du deckst den Tisch, während ich koche.
seitdem در نقش قید	از آن زمان؛ بدون Nebensatz	Seitdem wohne ich allein.؛ فعل در جایگاه دوم

مثال‌ها

Während ich das Abendessen koche, deckt mein Bruder den Tisch.

درحالی‌که من شام می‌پزم، برادرم میز را می‌چیند.

دو کار با während هم‌زمان انجام می‌شوند.

Bevor ich morgen zum Amt gehe, kopiere ich alle Unterlagen.

قبل از اینکه فردا به اداره بروم، از همه‌ی مدارک کپی می‌گیرم.

با وجود معنای آینده، هر دو فعل در Präsens هستند.

Solange du krank bist, übernehme ich deine Aufgaben im Büro.

تا وقتی بیمار هستی، من مسئولیت کارهایت را در دفتر بر عهده می‌گیرم.

solange به کل مدت بیماری اشاره می‌کند.

Wir bleiben im Wartezimmer, bis die Ärztin uns aufruft.

در اتاق انتظار می‌مانیم تا پزشک ما را صدا کند.

اتفاق پس از bis پایانِ ماندن در اتاق انتظار را مشخص می‌کند.

Seitdem ich in dieser Wohnung wohne, fahre ich seltener Auto.

از وقتی در این آپارتمان زندگی می‌کنم، کمتر با ماشین رفت‌وآمد می‌کنم.

چون هر دو وضعیت ادامه دارند، هر دو فعل در Präsens آمده‌اند.

Sobald ich den Vertrag unterschrieben habe, schicke ich dir eine Kopie.

به‌محض اینکه قرارداد را امضا کنم، یک نسخه برایت می‌فرستم.

unterschrieben habe بر کامل شدن امضا پیش از فرستادن تأکید دارد.

Nachdem ich die Rechnung bezahlt habe, bestelle ich ein Taxi.

بعد از اینکه صورت‌حساب را پرداخت کنم، تاکسی می‌گیرم.

برای بیان آینده، Perfekt در Nebensatz با Präsens در Hauptsatz ترکیب شده است.

Nachdem wir die Wohnung besichtigt hatten, sprachen wir mit dem Vermieter.

بعد از اینکه از آپارتمان بازدید کردیم، با صاحب‌خانه صحبت کردیم.

besichtigt hatten گذشته‌ی دور است و پیش از sprachen رخ داده است.

اشتباه‌های رایج

اشتباه: Während ich koche, mein Bruder deckt den Tisch. — درست: Während ich koche, deckt mein Bruder den Tisch. — پس از Nebensatz آغازین، فعل Hauptsatz پیش از فاعل می‌آید.
اشتباه: Ich warte, bis der Bus kommt an. — درست: Ich warte, bis der Bus ankommt. — بخش جداشدنی در Nebensatz به فعل صرف‌شده می‌چسبد و کل فعل در پایان می‌آید.
اشتباه: Nachdem ich habe gegessen, gehe ich zur Arbeit. — درست: Nachdem ich gegessen habe, gehe ich zur Arbeit. — در زمان مرکب، Hilfsverb صرف‌شده در پایان Nebensatz قرار می‌گیرد.
اشتباه: Ich rufe dich an, bevor du gehst nach Hause. — درست: Ich rufe dich an, bevor du nach Hause gehst. — پیوند زمانی، ترتیب فعلِ Hauptsatz را نمی‌پذیرد؛ فعل باید به پایان برود.