جمله‌های تقابلی با während و statt dass

تقابل چه معنایی دارد؟

در جمله‌ی تقابلی، دو واقعیت را کنار هم می‌گذاریم تا تفاوتشان دیده شود. برای مثال، ممکن است دو همکار درباره‌ی دورکاری نظر متفاوتی داشته باشند. برخلاف رابطه‌ی علت و نتیجه، اینجا یکی از واقعیت‌ها لزوماً دلیل دیگری نیست؛ هدف، مقایسه و برجسته‌کردن تفاوت است.

Nebensatz یعنی جمله‌ی وابسته و Hauptsatz یعنی جمله‌ی اصلی. پیوندهای این درس Nebensatz می‌سازند، اما همگی دقیقاً یک معنا ندارند: während و wohingegen معمولاً تفاوت دو وضعیت را نشان می‌دهند؛ (an)statt dass بر جایگزینی یک کار یا وضعیت با دیگری تمرکز دارد.

کاربرد تقابلی während

پیوند während در کاربرد تقابلی یعنی «درحالی‌که» و معمولاً دو ویژگی، انتخاب یا شرایط متفاوت را مقابل هم قرار می‌دهد. لازم نیست این دو وضعیت هم‌زمان رخ بدهند؛ حتی می‌توانند به دوره‌های مختلف مربوط باشند.

• Während meine alte Wohnung sehr dunkel war, bekommt die neue viel Tageslicht.
• «درحالی‌که آپارتمان قبلی‌ام بسیار تاریک بود، آپارتمان جدید نور طبیعی زیادی می‌گیرد.»

این کاربرد را از معنای زمانی جدا کنید. در جمله‌ی زمانی، پرسش اصلی «هنگام انجام چه کاری؟» است؛ در جمله‌ی تقابلی، پرسش اصلی «چه تفاوتی وجود دارد؟» است. گاهی هر دو برداشت ممکن‌اند و بافت جمله تعیین‌کننده است. بنابراین صرف دیدن während برای تشخیص رابطه کافی نیست.

کاربرد wohingegen و تفاوت آن با während

پیوند wohingegen یعنی «درحالی‌که در مقابل» و برخلاف während معنای زمانی ندارد. وقتی می‌خواهید تفاوت دو گزینه، گروه یا نتیجه بدون ابهام بیان شود، این پیوند انتخاب روشنی است.

• Der erste Tarif bietet unbegrenztes Internet, wohingegen der zweite deutlich weniger Datenvolumen enthält.
• «طرح اول اینترنت نامحدود ارائه می‌دهد، درحالی‌که طرح دوم حجم اینترنت بسیار کمتری دارد.»

Nebensatz با wohingegen معمولاً پس از Hauptsatz می‌آید؛ برای نوشتن و صحبت‌کردن در این سطح، همین الگو طبیعی و مطمئن است. این پیوند بیشتر در نوشته‌های توضیحی، مقایسه‌ها و گفتار رسمی دیده می‌شود. در مکالمه‌ی روزمره، während یا ساختار ساده‌تری با aber اغلب رایج‌تر است؛ البته aber Nebensatz نمی‌سازد.

ترتیب فعل و جای Nebensatz

پس از این پیوندها، فعل صرف‌شده در پایان Nebensatz قرار می‌گیرد. در زمان‌های مرکب، Hilfsverb (فعل کمکی) در انتها می‌آید؛ با Modalverb (فعل وجهی) نیز Infinitiv (مصدر) پیش از Modalverb قرار می‌گیرد.

• Meine Kollegin kann heute früher gehen, während ich noch einen Bericht schreiben muss.
• «همکارم امروز می‌تواند زودتر برود، درحالی‌که من هنوز باید یک گزارش بنویسم.»

بین Hauptsatz و وابسته ویرگول می‌گذاریم. اگر Nebensatz در آغاز بیاید، کل آن جایگاه اول جمله را اشغال می‌کند؛ بنابراین فعل صرف‌شده‌ی Hauptsatz بلافاصله پس از ویرگول قرار می‌گیرد. این الگو برای während و (an)statt dass بسیار کاربردی است. پیوندهای این درس برای شخص، جنسیت یا شمار تغییر شکل نمی‌دهند.

statt dass و anstatt dass: به‌جای اینکه

این دو شکل از نظر معنای اصلی تفاوت مهمی ندارند. آن‌ها نشان می‌دهند کاری انجام می‌شود که جای کار دیگری را گرفته است. اغلب نوعی انتظار برآورده‌نشده، انتقاد یا شگفتی هم وجود دارد، اما انتقادی‌بودن الزامی نیست.

• Statt dass die Hausverwaltung den Schaden prüft, schickt sie uns eine allgemeine Antwort.
• «به‌جای اینکه مدیریت ساختمان خسارت را بررسی کند، یک پاسخ کلی برایمان می‌فرستد.»

در این مثال، بررسی خسارت کار مورد انتظار است و فرستادن پاسخ کلی جای آن را گرفته است. تفاوت مهم با wohingegen همین است: فقط دو واقعیت را مقایسه نمی‌کنیم، بلکه می‌گوییم یکی به‌جای دیگری رخ می‌دهد. زمان فعل را بر اساس موقعیت انتخاب کنید؛ این پیوندها زمان دستوری ثابتی تحمیل نمی‌کنند.

انتخاب میان جمله‌ی کامل و ساختار مصدری

اگر انجام‌دهنده‌ی هر دو کار یکی باشد، معمولاً می‌توان از statt … zu یا anstatt … zu استفاده کرد. این ساختار کوتاه‌تر است و فاعل جداگانه ندارد. جمله‌ی کامل با dass در همین وضعیت نیز درست است، اما ممکن است سنگین‌تر به نظر برسد.

اگر فاعل‌ها متفاوت‌اند، برای بیان روشن هر دو فاعل از جمله‌ی کامل استفاده کنید. مثلاً وقتی شما منتظر می‌مانید، اما انتظار دارید تعمیرکار تماس بگیرد، نباید با حذف فاعل، انجام‌دهنده‌ی کار را ناخواسته عوض کنید. در ساختار مصدری، zu پیش از Infinitiv می‌آید و در فعل جداشدنی میان پیشوند و بخش اصلی قرار می‌گیرد؛ مانند anzurufen.

انتخاب پیوند بر اساس منظور

پیش از نوشتن، رابطه‌ی دو بخش را مشخص کنید:

• برای تقابل دو واقعیت، während یا wohingegen مناسب است.
• برای هم‌زمانی، während مناسب است، نه wohingegen.
• برای «به‌جای اینکه»، از (an)statt dass استفاده کنید.
• برای بیان امری برخلاف انتظار، اغلب obwohl، به معنای «با اینکه»، مناسب‌تر است.

در یک مقایسه‌ی منظم، بهتر است بخش‌های متناظر را روشن بیان کنید: هزینه را با هزینه، زمان را با زمان و نظر یک نفر را با نظر دیگری مقایسه کنید. این کار تفاوت موردنظر را خواناتر می‌کند، بدون اینکه جمله را بی‌دلیل پیچیده کنید.

جدول

مثال‌ها

Meine Schwester fährt meistens mit dem Fahrrad, während ich lieber den Bus nehme.

خواهرم بیشتر وقت‌ها با دوچرخه رفت‌وآمد می‌کند، درحالی‌که من ترجیح می‌دهم اتوبوس سوار شوم.

با während دو عادت متفاوت مقایسه شده‌اند، نه زمان وقوع آن‌ها.

Während die kleine Wohnung einen Balkon hat, bietet die größere keinen Außenbereich.

درحالی‌که آپارتمان کوچک بالکن دارد، آپارتمان بزرگ‌تر هیچ فضای بیرونی ندارد.

پس از Nebensatz آغازین، فعل bietet بلافاصله بعد از ویرگول آمده است.

Das Bürgerbüro öffnet montags schon früh, wohingegen es donnerstags erst mittags öffnet.

اداره‌ی خدمات شهروندی دوشنبه‌ها از صبح زود باز می‌شود، درحالی‌که پنجشنبه‌ها تازه ظهر باز می‌شود.

پیوند wohingegen تفاوت ساعت‌های کاری را بدون معنای هم‌زمانی بیان می‌کند.

Während der Techniker die Heizung überprüft, warte ich mit den Kindern draußen.

وقتی تعمیرکار سیستم گرمایش را بررسی می‌کند، من با بچه‌ها بیرون منتظر می‌مانم.

در این مثال، برداشت طبیعی از während زمانی است، نه تقابلی.

Statt dass der Vermieter selbst vorbeikommt, schickt er einen Mitarbeiter zur Besichtigung.

به‌جای اینکه صاحب‌خانه خودش بیاید، یکی از کارکنانش را برای بازدید می‌فرستد.

ساختار statt dass نشان می‌دهد یک اقدام جای اقدام مورد انتظار را گرفته است.

Anstatt lange über den Fehler zu diskutieren, suchen wir gemeinsam nach einer Lösung.

به‌جای اینکه مدت زیادی درباره‌ی اشتباه بحث کنیم، با هم دنبال راه‌حل می‌گردیم.

انجام‌دهنده‌ی هر دو کار wir است؛ بنابراین ساختار anstatt … zu مناسب است.

Statt dass die Firma einen Ersatztermin anbietet, müssen wir selbst erneut anrufen.

به‌جای اینکه شرکت یک وقت جایگزین پیشنهاد کند، خودمان مجبوریم دوباره تماس بگیریم.

فاعل‌های die Firma و wir متفاوت‌اند؛ جمله‌ی کامل این تفاوت را روشن نگه می‌دارد.

Die erste Bewerberin hat bereits im Kundenservice gearbeitet, wohingegen der zweite Bewerber noch eingearbeitet werden muss.

متقاضی اول قبلاً در بخش خدمات مشتریان کار کرده است، درحالی‌که متقاضی دوم هنوز باید برای کار آموزش ببیند.

در Nebensatz، ترکیب Passiv (ساخت مجهول) با Modalverb به صورت eingearbeitet werden muss در پایان آمده است.

اشتباه‌های رایج

• اشتباه: Meine Kollegin arbeitet im Büro, während ich arbeite heute zu Hause. — درست: Meine Kollegin arbeitet im Büro, während ich heute zu Hause arbeite. — پس از während، فعل صرف‌شده به پایان Nebensatz می‌رود.
• اشتباه: Während meine Kollegin heute frei hat, ich muss bis zum Abend arbeiten. — درست: Während meine Kollegin heute frei hat, muss ich bis zum Abend arbeiten. — Nebensatz جایگاه اول را گرفته است؛ Hauptsatz با فعل صرف‌شده ادامه پیدا می‌کند.
• اشتباه: Statt dass der Hausmeister den Schaden reparieren, ruft er eine Fachfirma an. — درست: Statt dass der Hausmeister den Schaden repariert, ruft er eine Fachfirma an. — جمله‌ی دارای dass به فعل صرف‌شده نیاز دارد، نه Infinitiv.
• اشتباه: Anstatt die Unterlagen zu mitbringen, schickt er sie später per E-Mail. — درست: Anstatt die Unterlagen mitzubringen, schickt er sie später per E-Mail. — در Infinitiv فعل جداشدنی mitbringen، نشانه‌ی zu میان پیشوند و بخش اصلی قرار می‌گیرد.

مبحث‌های مرتبط

• جای فعل در Nebensatz
• جمله‌های زمانی با während، bevor و پیوندهای دیگر
• ساخت‌های مصدری: هدف، حذف و جایگزینی
• مرور رابط‌ها: علت، نتیجه، تقابل و شرط