صرف صفت پس از viele، alle، einige، manche و solche

پس از واژه‌هایی مانند viele و alle، پایان صفت همیشه یکسان نیست؛ بعضی واژه‌ها با صرف قوی و بعضی با صرف ضعیف همراه می‌شوند. در این درس، الگوهای چهار حالت و تنوع مجاز پس از manche و solche را یاد می‌گیرید.

چرا این واژه‌ها مهم‌اند؟

Adjektivdeklination یعنی تغییر پایان صفت پیش از اسم، متناسب با جنس، شمار و Kasus (حالت دستوری). واژه‌های این درس پیش از اسم می‌آیند و مقدار، تمامیت یا نوع یک گروه را مشخص می‌کنند. با این حال، همگی مثل Artikel رفتار نمی‌کنند.

viele: «تعداد زیادی».
alle: «همه».
einige: «چند» یا «برخی»، بسته به بافت.
manche: «بعضی»، معمولاً با اشاره به بخشی از یک گروه.
solche: «چنین»، با تأکید بر نوع یا ویژگی.

مقایسه‌ی viele neue Wohnungen با alle neuen Wohnungen نکته‌ی اصلی را نشان می‌دهد: جمع بودن اسم به‌تنهایی پایان صفت را تعیین نمی‌کند.

صرف قوی و ضعیف را تشخیص دهید

در صرف قوی، صفت اطلاعات دستوری بیشتری را در پایان خود نشان می‌دهد. در جمع، پایان‌های آن به‌ترتیب حالت‌ها -e, -e, -en, -er هستند. در صرف ضعیف، واژه‌ی پیش از صفت نقش تعیین‌کننده‌تری دارد؛ پایان صفت در تمام حالت‌های جمع -en است.

چهار حالت موردنیاز عبارت‌اند از:

Nominativ.
Akkusativ.
Dativ؛ بسیاری از فعل‌ها و حروف اضافه آن را می‌طلبند.
Genitiv، برای بیان وابستگی و تعلق.

ابتدا حالت کل گروه اسمی را مشخص کنید؛ سپس واژه‌ی آغاز گروه و پایان صفت را بررسی کنید. خود اسم نیز ممکن است تغییر کند: در Dativ جمع، اگر جمع اسم به -n یا -s ختم نشده باشد، معمولاً -n می‌گیرد، مانند mit vielen netten Kollegen و mit einigen guten Freunden.

پس از viele و einige: الگوی قوی

در کاربرد معمول این درس، پس از viele و einige صفت را قوی صرف کنید. خود این واژه‌ها نیز با Kasus تغییر می‌کنند. بنابراین در Genitiv، هم واژه‌ی مقدار و هم صفت پایان -er دارند: einiger wichtiger Dokumente.

این دو واژه معمولاً با اسم‌های قابل‌شمارش در جمع می‌آیند. برای مقدار یک اسم غیرقابل‌شمارش، اغلب شکل بدون پایان viel به کار می‌رود: viel frisches Wasser. در این ساخت نیز صفت قوی است. جدول، شکل‌های رایج این کاربرد مفرد را هم نشان می‌دهد.

einige به معنای «چند» را با صفت einig به معنای «هم‌نظر» اشتباه نگیرید؛ کاربرد دوم موضوع دیگری است.

پس از alle: الگوی ضعیف

پس از alle، صفت در جمع همیشه پایان -en می‌گیرد. تفاوت حالت‌ها در شکل خود این واژه دیده می‌شود: alle، allen و aller.

برای مثال، alle wichtigen Termine یعنی «همه‌ی قرارهای مهم»، اما viele wichtige Termine یعنی «تعداد زیادی قرار مهم». تغییر پایان صفت نتیجه‌ی تغییر ساختار دستوری است، نه تغییر معنای صفت.

اگر میان واژه‌ی گروه و اسم چند صفت هم‌پایه باشد، هرکدام پایان لازم را می‌گیرند: alle hellen, geräumigen Zimmer در برابر viele helle, geräumige Zimmer.

پس از manche و solche: تنوع مجاز

پس از manche و solche، صرف ضعیف و قوی هر دو دیده می‌شوند و صورت‌های معیار دارند. برای نمونه، هم manche kleinen Betriebe و هم manche kleine Betriebe درست‌اند. همین تنوع در solche schwierigen Fragen و solche schwierige Fragen وجود دارد.

این تفاوت را نباید به قانون قطعی «یکی گفتاری و دیگری نوشتاری» تبدیل کرد. انتخاب می‌تواند به عادت زبانی، بافت و ترکیب واژه‌ها وابسته باشد. برای نوشتن منظم، الگوی ضعیف انتخاب مناسبی است؛ هنگام خواندن، صورت قوی را نیز درست تشخیص دهید.

در Dativ جمع، تفاوت ظاهری از بین می‌رود، چون پایان صفت در هر دو الگو -en است. جدول هر دو صورت را در جاهایی که تفاوت دارند نشان می‌دهد.

manche و solche در مفرد

این دو واژه در مفرد نیز با هر سه جنس به کار می‌روند: mancher، manche، manches و solcher، solche، solches. معنی mancher در این کاربرد غالباً «بعضی» یا «چه‌بسا یک» است و از جمع آن نوشتاری‌تر به نظر می‌رسد.

پس از شکل صرف‌شده‌ی این واژه‌ها در مفرد (mancher, manches, solcher, solchem …)، صفت در زبان معیار ضعیف صرف می‌شود؛ صورت‌های قوی در مفرد نادر و غیرمعیارند. در Genitiv مذکر و خنثی، پایان صفت در هر دو الگو -en است؛ پایان -s یا -es اسم را فراموش نکنید.

ساخت‌های دارای ein را جدا بررسی کنید: ein solcher hilfreicher Hinweis و solch ein hilfreicher Hinweis. در اینجا صفت از الگوی پس از unbestimmter Artikel (آرتیکل نامعین) پیروی می‌کند. پس از solch بدون پایان و بدون Artikel، صفت قوی است: solch hilfreiche Hinweise.

روش استفاده در گفتار و نوشتار

در گفت‌وگو بیشتر با Nominativ، مفعولی و Dativ روبه‌رو می‌شوید؛ ترکیب‌هایی مانند aller wichtigen Unterlagen در نوشته‌های اداری فراوان‌ترند. با این حال، قواعد صرف با رسمی یا غیررسمی شدن متن عوض نمی‌شوند.

برای کنترل یک عبارت، سه پرسش بپرسید: اسم مفرد است یا جمع؟ حالت آن چیست؟ واژه‌ی پیش از صفت به کدام الگو تعلق دارد؟ پس از پاسخ به این پرسش‌ها، پایان اسم را هم بررسی کنید. این روش از حفظ کردن چند ترکیب پراکنده کاربردی‌تر است.

جدول

واژه و کاربرد	Nominativ	Akkusativ	Dativ	Genitiv
تعداد زیاد، جمع	viele gute Angebote	viele gute Angebote	vielen guten Angeboten	vieler guter Angebote
چند، جمع	einige gute Angebote	einige gute Angebote	einigen guten Angeboten	einiger guter Angebote
همه، جمع	alle guten Angebote	alle guten Angebote	allen guten Angeboten	aller guten Angebote
بعضی، جمع؛ هر دو الگو مجاز	manche guten Angebote / manche gute Angebote	manche guten Angebote / manche gute Angebote	manchen guten Angeboten	mancher guten Angebote / mancher guter Angebote
چنین، جمع؛ هر دو الگو مجاز	solche guten Angebote / solche gute Angebote	solche guten Angebote / solche gute Angebote	solchen guten Angeboten	solcher guten Angebote / solcher guter Angebote
بعضی، مفرد مذکر	mancher gute Rat	manchen guten Rat	manchem guten Rat	manches guten Rates
بعضی، مفرد مؤنث	manche gute Beratung	manche gute Beratung	mancher guten Beratung	mancher guten Beratung
بعضی، مفرد خنثی	manches gute Angebot	manches gute Angebot	manchem guten Angebot	manches guten Angebots
چنین، مفرد مذکر	solcher gute Kaffee	solchen guten Kaffee	solchem guten Kaffee	solches guten Kaffees
چنین، مفرد مؤنث	solche gute Beratung	solche gute Beratung	solcher guten Beratung	solcher guten Beratung
چنین، مفرد خنثی	solches gute Angebot	solches gute Angebot	solchem guten Angebot	solches guten Angebots
مقدار زیاد، مفرد مذکر؛ شکل بدون پایان	viel guter Kaffee	viel guten Kaffee	viel gutem Kaffee	viel guten Kaffees
مقدار زیاد، مفرد مؤنث؛ شکل بدون پایان	viel frische Milch	viel frische Milch	viel frischer Milch	viel frischer Milch
مقدار زیاد، مفرد خنثی؛ شکل بدون پایان	viel frisches Wasser	viel frisches Wasser	viel frischem Wasser	viel frischen Wassers
unbestimmter Artikel، مفرد مذکر	ein solcher guter Rat / solch ein guter Rat	einen solchen guten Rat / solch einen guten Rat	einem solchen guten Rat / solch einem guten Rat	eines solchen guten Rates / solch eines guten Rates
unbestimmter Artikel، مفرد مؤنث	eine solche gute Idee / solch eine gute Idee	eine solche gute Idee / solch eine gute Idee	einer solchen guten Idee / solch einer guten Idee	einer solchen guten Idee / solch einer guten Idee
unbestimmter Artikel، مفرد خنثی	ein solches gutes Angebot / solch ein gutes Angebot	ein solches gutes Angebot / solch ein gutes Angebot	einem solchen guten Angebot / solch einem guten Angebot	eines solchen guten Angebots / solch eines guten Angebots
بدون پایان و بدون Artikel، جمع	solch gute Angebote	solch gute Angebote	solch guten Angeboten	solch guter Angebote

مثال‌ها

In unserem Viertel suchen viele junge Familien eine Wohnung mit Balkon.

در محله‌ی ما، خانواده‌های جوان زیادی دنبال آپارتمانی با بالکن می‌گردند.

پس از viele، صفت در Nominativ جمع پایان -e دارد.

Die Schule informiert alle neuen Eltern vor dem ersten Unterrichtstag schriftlich.

مدرسه پیش از نخستین روز کلاس، به همه‌ی والدین تازه‌وارد به‌صورت کتبی اطلاع می‌دهد.

پس از alle، صفت جمع پایان -en می‌گیرد.

Für den Antrag brauche ich noch einige wichtige Unterlagen von meinem Arbeitgeber.

برای درخواست، هنوز به چند مدرک مهم از کارفرمایم نیاز دارم.

در Akkusativ جمع، einige wichtige Unterlagen الگوی قوی دارد.

Nach dem Umzug habe ich mit vielen hilfsbereiten Nachbarn im Haus gesprochen.

پس از اسباب‌کشی، با همسایه‌های یاری‌رسان زیادی در ساختمان صحبت کردم.

mit Dativ می‌خواهد؛ واژه‌ی مقدار و صفت هر دو پایان -en دارند.

Manche kleinen Geschäfte schließen am Samstag früher, weil nur wenige Kunden kommen.

بعضی مغازه‌های کوچک شنبه زودتر تعطیل می‌کنند، چون مشتریان کمی می‌آیند.

صورت manche kleine Geschäfte نیز مجاز است؛ اینجا الگوی ضعیف انتخاب شده است.

Solche praktischen Hinweise helfen neuen Mitarbeitern, sich im Betrieb schneller zurechtzufinden.

چنین نکته‌های کاربردی به کارکنان جدید کمک می‌کنند که زودتر با محیط کار آشنا شوند.

پس از solche، صورت قوی praktische نیز درست است.

Die Prüfung aller eingereichten Unterlagen dauert wegen der hohen Zahl der Anträge länger.

بررسی همه‌ی مدارک ارائه‌شده به دلیل تعداد زیاد درخواست‌ها بیشتر طول می‌کشد.

در aller eingereichten Unterlagen، Genitiv و صرف ضعیف به کار رفته است.

Mit einem solchen zuverlässigen Kollegen würde ich auch ein schwieriges Projekt übernehmen.

با چنین همکار قابل‌اعتمادی، حتی مسئولیت یک پروژه‌ی دشوار را هم می‌پذیرفتم.

وجود einem ساخت را تغییر می‌دهد؛ solchen و zuverlässigen پایان -en می‌گیرند.

اشتباه‌های رایج

اشتباه: Alle wichtige Termine stehen im Kalender. — درست: Alle wichtigen Termine stehen im Kalender. — پس از alle، صفت در جمع به‌صورت ضعیف صرف می‌شود.
اشتباه: Ich spreche mit viele netten Nachbarn. — درست: Ich spreche mit vielen netten Nachbarn. — حرف اضافه‌ی mit Dativ می‌خواهد؛ خود واژه‌ی مقدار نیز باید تغییر کند.
اشتباه: Wir arbeiten mit einigen guten Freunde. — درست: Wir arbeiten mit einigen guten Freunden. — در Dativ جمع، پایان اسم را هم باید بررسی کنید.
اشتباه: Ein solcher gut Kollege ist eine große Hilfe. — درست: Ein solcher guter Kollege ist eine große Hilfe. — صفت پیش از اسم پایان لازم دارد؛ در این ساخت، مذکر فاعلی پایان -er می‌گیرد.