صفت‌ها با حرف اضافه در آلمانی

بعضی صفت‌های آلمانی با حرف اضافه‌ی مشخصی به کار می‌روند؛ مثلاً stolz auf یعنی «مفتخر به». با یادگیری این ترکیب‌ها می‌توانید احساس، علاقه، رضایت و نظر خود را دقیق‌تر بیان کنید و Kasus (حالت دستوری) عبارت بعد از آن‌ها را درست انتخاب کنید.

صفت را همراه با حرف اضافه یاد بگیرید

در آلمانی، بسیاری از صفت‌ها برای کامل‌کردن معنای خود با حرف اضافه می‌آیند. Präposition یعنی «حرف اضافه» و رابطه‌ی میان صفت و شخص یا موضوع موردنظر را نشان می‌دهد. مثلاً zufrieden mit یعنی «راضی از»؛ بنابراین نمی‌توان حرف اضافه‌ی فارسی را مستقیماً به آلمانی ترجمه کرد.

بهتر است هر ترکیب را به‌صورت یک بسته یاد بگیرید: صفت + حرف اضافه + Kasus. مثلاً برای stolz auf Akkusativ لازم است، اما interessiert an با Dativ می‌آید. جدول، ترکیب‌های مهم و پرکاربرد این سطح را یک‌جا نشان می‌دهد.

حالت عبارت بعد از حرف اضافه

Akkusativ و Dativ؛ این حالت‌ها شکل Artikel و ضمیر را تغییر می‌دهند. در ترکیب‌های این درس، حالت را همراه با همان ترکیب مشخص یاد بگیرید.

در Akkusativ، bestimmter Artikel (آرتیکل معین) برای مذکر، مؤنث، خنثی و جمع به‌ترتیب den / die / das / die است.
در Dativ، همین شکل‌ها dem / der / dem / den هستند. اسم جمع در Dativ معمولاً پسوند -n می‌گیرد، مگر اینکه از قبل به -n یا -s ختم شود.
شکل‌های unbestimmter Artikel (آرتیکل نامعین) در Akkusativ einen / eine / ein و در Dativ einem / einer / einem هستند؛ unbestimmter Artikel جمع ندارد.

برای مثال، mit dem neuen Kollegen یعنی «با همکار جدید» و auf den neuen Kollegen یعنی «به همکار جدید» در ترکیب‌هایی مانند افتخارکردن یا حسادت‌کردن.

قاعده‌ی مکان و جهت را اینجا به کار نبرید: در interessiert an، با وجود نبودن معنای مکانی، Dativ لازم است؛ در stolz auf Akkusativ می‌آید.

جای صفت و شکل فعل

این صفت‌ها اغلب بعد از sein به معنی «بودن» می‌آیند. فعل با فاعل تغییر می‌کند، اما صفت در این کاربرد پسوند نمی‌گیرد: ich bin / du bist / er ist / sie ist / es ist / wir sind / ihr seid / sie sind / Sie sind.

Wir sind mit unserer neuen Wohnung sehr zufrieden. یعنی «ما از آپارتمان جدیدمان بسیار راضی هستیم.»

عبارت حرف اضافه‌ای می‌تواند پیش یا پس از صفت قرار بگیرد؛ جای دقیق آن به تأکید و طول عبارت هم بستگی دارد. برای شروع، الگوی جمله‌ی بالا ساده و طبیعی است. اگر صفت مستقیماً پیش از اسم بیاید، مانند سایر صفت‌ها پسوند می‌گیرد؛ ثابت‌ماندن شکل صفت فقط مربوط به کاربردی مانند مثال بالا است.

پرسش درباره‌ی شخص یا موضوع

برای پرسش درباره‌ی شخص، حرف اضافه را با wen در Akkusativ یا wem در Dativ ترکیب می‌کنیم:

Auf wen bist du besonders stolz? یعنی «به چه کسی به‌ویژه افتخار می‌کنی؟»
Mit wem bist du zufrieden? یعنی «از چه کسی راضی هستی؟»

برای پرسش درباره‌ی چیز، موضوع یا وضعیت، معمولاً از ترکیب‌های wo- استفاده می‌کنیم: womit، wofür و wovon. پیش از حرف اضافه‌ای که با واکه شروع می‌شود، r اضافه می‌شود: worauf و woran.

Woran bist du interessiert? یعنی «به چه چیزی علاقه‌مند هستی؟» حرف اضافه‌ی پرسش همان حرف اضافه‌ی صفت است.

پاسخ با ضمیر و اشاره به موضوع

برای اشاره به اشخاص، حرف اضافه را با ضمیر شخصی می‌آوریم: auf ihn یعنی «به او» و mit ihr یعنی «با او». انتخاب ضمیر به Kasus بستگی دارد، نه به شکل ضمیر در فارسی.

برای اشاره به یک موضوع یا وضعیت، معمولاً از da- استفاده می‌کنیم: damit، dafür، davon، darauf و daran. اینجا هم پیش از واکه، r می‌آید.

Die Arbeitszeiten sind flexibel, und ich bin damit zufrieden. یعنی «ساعت‌های کاری انعطاف‌پذیر هستند و من از این وضعیت راضی هستم.» برای اشاره به شخص مشخص، به‌جای این ساختار از ضمیر شخصی استفاده کنید.

تغییر حرف اضافه می‌تواند معنا را تغییر دهد

بعضی صفت‌ها بیش از یک ترکیب رایج دارند. bekannt für ویژگیِ معروفِ کسی یا چیزی را معرفی می‌کند، اما bekannt mit برای آشنابودن با یک شخص به کار می‌رود. همچنین bereit für آمادگی برای یک موقعیت را بیان می‌کند و bereit zu بیشتر آمادگی برای یک اقدام را نشان می‌دهد.

پس فقط حفظ‌کردن خود صفت کافی نیست. هنگام مرور، برای هر ترکیب یک موقعیت واقعی بسازید و حرف اضافه، حالت و معنای آن را با هم بررسی کنید.

جدول

صفت و حرف اضافه	حالت لازم	معنی یا کاربرد
stolz auf	Akkusativ	مفتخر به
interessiert an	Dativ	علاقه‌مند به
zufrieden mit	Dativ	راضی از
unzufrieden mit	Dativ	ناراضی از
froh über	Akkusativ	خوشحال از یک موضوع
glücklich über	Akkusativ	خوشحال از یک اتفاق یا موضوع
glücklich mit	Dativ	خوشبخت یا خرسند با یک شخص یا انتخاب
traurig über	Akkusativ	ناراحت از یک موضوع
enttäuscht von	Dativ	ناامید از یک شخص یا چیز
enttäuscht über	Akkusativ	ناامید و ناراحت از یک نتیجه یا اتفاق
überrascht über	Akkusativ	متعجب از
wütend auf	Akkusativ	عصبانی از یک شخص
wütend über	Akkusativ	عصبانی از یک اتفاق یا رفتار
neidisch auf	Akkusativ	حسود نسبت به
gespannt auf	Akkusativ	مشتاق و کنجکاو درباره‌ی چیزی که در پیش است
verliebt in	Akkusativ	عاشقِ
gewöhnt an	Akkusativ	عادت‌کرده به
verantwortlich für	Akkusativ	مسئولِ
wichtig für	Akkusativ	مهم برای
typisch für	Akkusativ	از ویژگی‌های معمولِ
bekannt für	Akkusativ	معروف به‌خاطرِ
bekannt mit	Dativ	آشنا با یک شخص
freundlich zu	Dativ	خوش‌برخورد با
nett zu	Dativ	مهربان با
einverstanden mit	Dativ	موافق با
fertig mit	Dativ	تمام‌کرده‌ی یک کار
abhängig von	Dativ	وابسته به
überzeugt von	Dativ	باورمند به درستی یا کیفیتِ
bereit für	Akkusativ	آماده برای یک موقعیت یا کار
bereit zu	Dativ	آماده و مایل به یک اقدام
gut in	Dativ	خوب در یک درس یا زمینه

مثال‌ها

Ich bin mit meiner neuen Wohnung in der Stadt zufrieden.

من از آپارتمان جدیدم در شهر راضی هستم.

ترکیب zufrieden mit به Dativ نیاز دارد.

Unsere Eltern sind sehr stolz auf ihren ältesten Sohn.

والدین ما به پسر بزرگشان بسیار افتخار می‌کنند.

بعد از stolz auf، عبارت مذکر در Akkusativ آمده است.

Meine Schwester ist an einem Deutschkurs am Abend interessiert.

خواهرم به یک دوره‌ی زبان آلمانی در ساعات عصر علاقه‌مند است.

در interessiert an، حرف اضافه با Dativ می‌آید.

Die neue Mitarbeiterin ist für die Termine im Büro verantwortlich.

کارمند جدید مسئول قرارهای دفتر است.

ترکیب verantwortlich für مسئولیت را بیان می‌کند و Akkusativ می‌خواهد.

Bist du schon mit den neuen Kollegen im Büro bekannt?

آیا با همکاران جدید دفتر آشنا شده‌ای؟

در mit den neuen Kollegen، هم Artikel و هم اسم جمع شکل Dativ دارند.

Auf wen bist du nach diesem erfolgreichen Schuljahr besonders stolz?

پس از این سال تحصیلی موفق، به چه کسی به‌ویژه افتخار می‌کنی؟

پرسش درباره‌ی شخص با auf wen ساخته شده است.

Womit seid ihr in eurer neuen Wohnung noch unzufrieden?

در آپارتمان جدیدتان هنوز از چه چیزی ناراضی هستید؟

برای پرسش درباره‌ی موضوع با mit از womit استفاده می‌کنیم.

Der Bus fährt jetzt häufiger, und wir sind darüber sehr froh.

اتوبوس حالا با فاصله‌های زمانی کوتاه‌تری حرکت می‌کند و ما از این موضوع بسیار خوشحالیم.

darüber به وضعیت جمله‌ی اول اشاره می‌کند و به ترکیب froh über مربوط است.

اشتباه‌های رایج

اشتباه: Ich bin mit meine Wohnung zufrieden. — درست: Ich bin mit meiner Wohnung zufrieden. — بعد از mit Dativ لازم است؛ Artikel ملکی مؤنث به meiner تبدیل می‌شود.
اشتباه: Sie ist an einen Deutschkurs interessiert. — درست: Sie ist an einem Deutschkurs interessiert. — ترکیب interessiert an با Dativ می‌آید، نه Akkusativ.
اشتباه: Wir sind stolz auf unserem Sohn. — درست: Wir sind stolz auf unseren Sohn. — ترکیب stolz auf Akkusativ می‌خواهد؛ قاعده‌ی مکان و جهت در اینجا کاربرد ندارد.
اشتباه: Ich bin mit sie zufrieden. — درست: Ich bin mit ihr zufrieden. — ضمیر مؤنث مفرد بعد از mit باید به شکل Dativ ihr بیاید.