جمع بستن اسم‌ها در آلمانی

برای صحبت درباره‌ی چند نفر یا چند چیز، به شکل جمع اسم نیاز دارید. در آلمانی جمع همه‌ی اسم‌ها با یک پسوند ساخته نمی‌شود؛ بهتر است هر اسم را همراه با Artikel و شکل جمع آن یاد بگیرید.

مفرد و جمع چیست؟

Nomen یعنی اسم؛ مثل نام یک شخص، چیز یا مکان. Singular یعنی مفرد و Plural یعنی جمع. مثلاً ein Tisch یعنی «یک میز» و zwei Tische یعنی «دو میز». اسم‌ها در هر دو شکل با حرف بزرگ شروع می‌شوند.

در آلمانی یک روش ثابت برای جمع بستن همه‌ی اسم‌ها نداریم. هنگام یادگیری، سه بخش را کنار هم بنویسید: der Tisch – die Tische. دانستن جنس اسم به‌تنهایی برای پیدا کردن جمع کافی نیست.

Artikel در جمع

Artikel؛ کلمه‌ای که پیش از اسم می‌آید. bestimmter Artikel (آرتیکل معین) در جمع برای همه‌ی جنس‌ها die است:

der Tag → die Tage: «روز ← روزها»
die Tasche → die Taschen: «کیف ← کیف‌ها»
das Kind → die Kinder: «کودک ← کودکان»

ein و eine شکل جمع ندارند. برای جمع نامعین، اسم را بدون Artikel می‌آوریم: Ich kaufe Äpfel. یعنی «من سیب می‌خرم». بعد از عدد هم اسم معمولاً جمع است: zwei Äpfel یعنی «دو سیب».

پسوندهای اصلی جمع

جمع بسیاری از اسم‌ها با افزودن یکی از پسوندهای -e، -er، -n، -en یا -s ساخته می‌شود. بعضی اسم‌ها هیچ پسوند تازه‌ای نمی‌گیرند. نمونه‌های همه‌ی این شکل‌ها در جدول آمده است.

چند الگوی مفید:

بسیاری از اسم‌های مؤنثِ پایان‌یافته به -e، در جمع -n می‌گیرند؛ مانند Tasche → Taschen.
اسم‌های مؤنث با پایان‌های -ung، -heit، -keit، -schaft و -ion معمولاً -en می‌گیرند.
نام‌های زنانه‌ی شغل با -in معمولاً به -innen تبدیل می‌شوند: Lehrerin → Lehrerinnen.
بسیاری از اسم‌های کوتاهِ وام‌گرفته -s می‌گیرند؛ مانند Auto → Autos. این قاعده برای همه‌ی واژه‌های خارجی نیست.

تغییر واکه در جمع

Umlaut یعنی تغییر واکه به شکل دونقطه‌دار: a → ä، o → ö و u → ü. این تغییر گاهی همراه با پسوند است: Buch → Bücher. گاهی تنها همین تغییر جمع را می‌سازد: Mutter → Mütter.

اما هر اسمی که این واکه‌ها را دارد، تغییر نمی‌کند. مثلاً جمع Tag، شکل Tage است. پس تغییر واکه را نیز همراه خود اسم یاد بگیرید.

اسم‌هایی بدون پسوند تازه

بسیاری از اسم‌های مذکر و خنثی با پایان -er، -el یا -en در جمع پسوند تازه نمی‌گیرند؛ مانند Lehrer → Lehrer. بعضی از آن‌ها تغییر واکه دارند: Apfel → Äpfel.

این الگو را به همه‌ی اسم‌ها تعمیم ندهید: Kartoffel → Kartoffeln. اسم‌های خنثی با پایان -chen و -lein در جمع بدون تغییر می‌مانند؛ مانند Mädchen → Mädchen.

جمع در جمله و چند مورد مهم

با فاعل جمع، فعل هم باید جمع باشد: Die Kinder spielen. یعنی «کودکان بازی می‌کنند». برای بیان تعداد، فعل را با فاعل هماهنگ کنید، نه فقط با نزدیک‌ترین اسم.

بعضی اسم‌ها در کاربرد معمول مفرد هستند؛ مانند Milch به معنی «شیر». بعضی فقط به شکل جمع به کار می‌روند؛ مانند Eltern به معنی «والدین» و Ferien به معنی «تعطیلات». این واژه‌ها را جداگانه یاد بگیرید.

جدول

نوع یا الگو	شکل مفرد	شکل جمع	نکته
bestimmter Artikel؛ همه‌ی جنس‌ها	der / die / das	die	در نقش فاعل و مفعول مستقیم، Artikel جمع همین شکل است.
unbestimmter Artikel (آرتیکل نامعین)	ein / eine	بدون Artikel	برای جمع نامعین، شکل جمعی از این Artikel نداریم.
افزودن پسوند بدون تغییر واکه	der Tisch	die Tische	افزودن -e
افزودن پسوند همراه تغییر واکه	der Stuhl	die Stühle	تغییر واکه و افزودن -e
افزودن پسوند بدون تغییر واکه	das Kind	die Kinder	افزودن -er
افزودن پسوند همراه تغییر واکه	das Buch	die Bücher	تغییر واکه و افزودن -er
افزودن پسوند پس از پایان اسم	die Tasche	die Taschen	افزودن -n
افزودن پسوند	die Frau	die Frauen	افزودن -en
پایان رایج اسم‌های مؤنث	die Wohnung	die Wohnungen	پایان -ung همراه -en
نام زنانه‌ی شغل	die Lehrerin	die Lehrerinnen	تبدیل -in به -innen
افزودن پسوند	das Auto	die Autos	افزودن -s
بدون تغییر	der Lehrer / der Onkel / der Wagen	die Lehrer / die Onkel / die Wagen	نمونه‌های بدون تغییر با پایان‌های -er / -el / -en
فقط تغییر واکه	der Apfel / die Mutter / der Vater	die Äpfel / die Mütter / die Väter	پسوند تازه‌ای اضافه نمی‌شود.
پایان کوچک‌ساز	das Mädchen	die Mädchen	اسم‌های خنثی با پایان -chen / -lein بدون تغییر می‌مانند.
استثنا برای پایان اسم	die Kartoffel	die Kartoffeln	پایان -el همیشه به معنی جمعِ بدون پسوند نیست.
تغییر املایی مهم	der Bus	die Busse	هنگام افزودن -e، حرف پایانی دو بار نوشته می‌شود.
معمولاً فقط مفرد	die Milch	—	در معنای معمول «شیر»، جمع به کار نمی‌رود.
فقط جمع	—	die Eltern / die Ferien	این واژه‌ها در کاربرد معمول شکل مفرد ندارند.

مثال‌ها

Die Autos sind neu.

ماشین‌ها نو هستند.

جمع Auto با پسوند -s ساخته شده است.

Die Tische sind klein.

میزها کوچک هستند.

اسم Tisch در جمع -e می‌گیرد.

Die Taschen sind hier.

کیف‌ها اینجا هستند.

به پایان -n در Taschen توجه کنید.

Die Kinder spielen heute.

کودکان امروز بازی می‌کنند.

جمع Kind با -er ساخته می‌شود؛ فعل نیز جمع است.

Die Lehrer kommen morgen.

معلم‌ها فردا می‌آیند.

شکل اسم Lehrer در مفرد و جمع یکسان است.

Hier arbeiten zwei Lehrerinnen.

اینجا دو معلم زن کار می‌کنند.

پایان -in در جمع به -innen تبدیل شده است.

Ich kaufe drei Äpfel.

من سه سیب می‌خرم.

در Äpfel فقط واکه تغییر کرده و پسوندی اضافه نشده است.

Wir haben zwei Bücher.

ما دو کتاب داریم.

در Bücher هم تغییر واکه داریم و هم پسوند -er.

اشتباه‌های رایج

اشتباه: Ich kaufe ein Bücher. — درست: Ich kaufe Bücher. — unbestimmter Artikel مفرد را پیش از اسم جمع نمی‌آوریم.
اشتباه: Die Kinder ist hier. — درست: Die Kinder sind hier. — فاعل جمع به فعل جمع نیاز دارد.
اشتباه: Ich habe zwei Buch. — درست: Ich habe zwei Bücher. — پس از عدد ۲، این اسم باید به شکل جمع بیاید.
اشتباه: Die Apfels sind rot. — درست: Die Äpfel sind rot. — جمع این اسم با تغییر واکه ساخته می‌شود، نه با افزودن -s.
اشتباه: Die Lehrerin arbeiten hier. — درست: Die Lehrerinnen arbeiten hier. — برای چند معلم زن، پایان -innen لازم است.