بیان مکان و جهت در آلمانی

مکان یا مقصد؟

برای بیان مکان می‌گوییم کسی یا چیزی کجاست. برای بیان مقصد می‌گوییم کسی به کجا می‌رود. در آلمانی باید این دو پرسش را از هم جدا کنید:

• Wo? یعنی «کجا؟»؛ پرسش درباره‌ی مکان است.
• Wohin? یعنی «به کجا؟»؛ پرسش درباره‌ی جهت یا مقصد است.

در Wo bist du?، یعنی «کجا هستی؟»، مکان فرد را می‌پرسیم. در Wohin gehst du?، یعنی «به کجا می‌روی؟»، مقصد او را می‌پرسیم. فقط وجود فعل حرکت کافی نیست؛ مهم این است که درباره‌ی محل انجام کار می‌پرسیم یا مقصد حرکت.

اینجا، آنجا و همان‌جا

واژه‌های hier، da و dort قید مکان هستند؛ یعنی مکان را مشخص می‌کنند. این واژه‌ها برای شخص‌های مختلف یا مفرد و جمع تغییر نمی‌کنند.

• hier: «اینجا»، نزدیک گوینده.
• dort: «آنجا»، معمولاً دورتر از گوینده.
• da: «آنجا»؛ اغلب برای اشاره به مکان مشخص یا مکانی که قبلاً درباره‌اش صحبت کرده‌ایم.

مرز فاصله بین da و dort دقیق و ثابت نیست. در گفت‌وگو، da گاهی به معنی حضور داشتن هم به کار می‌رود: Ich bin da. یعنی «من اینجا هستم.»

چپ، راست و جای چیزها

برای توضیح مسیر، links یعنی «به چپ»، rechts یعنی «به راست» و geradeaus یعنی «مستقیم». همین واژه‌های چپ و راست می‌توانند جای چیزی را هم نشان دهند. در Die Küche ist links.، یعنی «آشپزخانه سمت چپ است.»، درباره‌ی مسیر حرکت صحبت نمی‌کنیم.

برای توصیف جای اشیا یا افراد، این واژه‌ها نیز مفیدند:

• oben و unten: «بالا» و «پایین».
• vorne و hinten: «جلو» و «عقب».
• drinnen و draußen: «داخل» و «بیرون».

این‌ها معمولاً به مکان پاسخ می‌دهند. اگر مقصد حرکت را می‌گویید، مثلاً «به بالا»، از nach oben استفاده می‌کنید؛ «به پایین» هم nach unten است.

در خانه یا به خانه؟

دو عبارت مربوط به خانه را به صورت کامل یاد بگیرید:

• zu Hause یعنی «در خانه» و پاسخ به Wo? است.
• nach Hause یعنی «به خانه» و پاسخ به Wohin? است.

در Ich bin zu Hause.، یعنی «من در خانه هستم.»، مکان را بیان می‌کنیم. در Ich gehe nach Hause.، یعنی «من به خانه می‌روم.»، مقصد را مشخص می‌کنیم. برای نوشتن یکدست در این درس، همین شکل‌های دوکلمه‌ای را به کار ببرید.

جای عبارت در جمله

در جمله‌ی خبری ساده، عبارت مکان اغلب بعد از فعل می‌آید: Ich wohne hier. یعنی «من اینجا زندگی می‌کنم.» می‌توانید برای تأکید، مکان را اول جمله بیاورید: Hier wohne ich. یعنی «اینجا زندگی می‌کنم.»

وقتی مکان اول جمله می‌آید، فعل صرف‌شده همچنان در جایگاه دوم قرار می‌گیرد و فاعل بعد از آن می‌آید. جایگاه دوم یعنی دومین بخش جمله، نه لزوماً دومین کلمه؛ عبارت Zu Hause با وجود داشتن ۲ کلمه، یک بخش جمله است.

جدول

مثال‌ها

Ich wohne hier.

من اینجا زندگی می‌کنم.

hier مکان زندگی را مشخص می‌کند.

Der Bus ist dort.

اتوبوس آنجاست.

dort معمولاً به مکانی دورتر اشاره دارد.

Deine Tasche ist da.

کیفت آنجاست.

da به مکان مشخصی اشاره می‌کند.

Die Küche ist links.

آشپزخانه سمت چپ است.

اینجا links جای آشپزخانه را نشان می‌دهد.

Gehen Sie nach rechts.

به سمت راست بروید.

nach rechts جهت حرکت را بیان می‌کند.

Gehen Sie immer geradeaus.

همین‌طور مستقیم بروید.

geradeaus برای راهنمایی مسیر کاربرد دارد.

Wir gehen nach Hause.

ما به خانه می‌رویم.

nach Hause مقصد حرکت است.

Zu Hause bin ich allein.

در خانه تنها هستم.

Zu Hause یک بخش جمله است؛ فعل bin در جایگاه دوم می‌آید.

اشتباه‌های رایج

• اشتباه: Ich bin nach Hause. — درست: Ich bin zu Hause. — برای بیان حضور در خانه از zu Hause استفاده کنید.
• اشتباه: Ich gehe zu Hause. — درست: Ich gehe nach Hause. — برای گفتن «به خانه می‌روم»، مقصد را با nach Hause بیان کنید.
• اشتباه: Hier ich wohne. — درست: Hier wohne ich. — اگر مکان اول جمله باشد، فعل همچنان در جایگاه دوم می‌آید.
• اشتباه: Die Küche ist link. — درست: Die Küche ist links. — قید «سمت چپ» links است؛ حرف پایانی آن را حذف نکنید.

مبحث‌های مرتبط

• جمله‌ی خبری و جایگاه دوم فعل
• پرسش‌های اطلاعاتی با W در آلمانی
• امر، درخواست و راهنمایی در آلمانی
• بیان مکان، مقصد و مبدأ در آلمانی